Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հրատապ թեմա Աշխարհում

Քայքայվող կենսապոլիմերներ

Քայքայվող կենսապոլիմերներ

Վերջին ժամանակներում ամենատարբեր իրավիճակներում կարելի է հանդիպել «բիո» կամ «կենսա» նախածանցը, որը կարծես երաշխիք է, որ ապրանքն անվտանգ է բնության և մարդու համար:

Սպառողն աստիճանաբար սկսում է հարմարվել այն մտքին, որ բիոկեֆիրը լուծում է մարսողության հետ կապված բոլոր խնդիրները, կենսավառելիքը նավթի «էկոլոգիական» փոխարինիչն է, կենսաբանական հիմքով կոսմետիկան հրաշքներ է գործում և այլն:

Փաթեթավորումը ևս չի շրջանցվել, այն նույնպես դարձել է էկոլոգիական, իսկ կենսապոլիմերների արտադրությունը տարեցտարի աճում է:

Կենսապոլիմերները (կենսաքայքայվող պոլիմերներ) այլ պլաստիկներից տարբերվում են նրանով, որ շրջակա միջավայրում քայքայվում են ֆիզիկական գործոնների և միկրոօրգանիզմների՝ մանրէների և սնկերի ազդեցությամբ: Պոլիմերը, որպես կանոն, համարվում է կենսաքայքայվող, եթե վեց ամիսների ընթացքում ամբողջությամբ քայքայվում է հողում կամ ջրում, ինչը հնարավորություն է տալիս լուծել թափոնների խնդիրը: Հաճախ կենսապոլիմերների քայքայման արդյունքում ջուր և ածխաթթու գազ է առաջանում: Կենսաքայքայվող պոլիմերները կարելի է վերամշակել պլաստմասայի արտադրության ստանդարտ տեխնոլոգիաներով:


Ինովացիոն տեխնոլոգիաներով կենսապոլիմերների մշակում իրականացվում է ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում, Չինաստանում, Ճապոնիայում Կորեայում:  Դիտարկենք կենսապոլիմերների շուկայի հիմնական առաջարկները:

Մանրէների պոլիհիդրօքսիալկանոատներ

Որոշ միկրոօրգանիզմներ, աճելով ածխածին պարունակող սննդամիջավայրում և ունենալով ազոտի ու ֆոսֆորի անբավարարություն՝ սկսում են սինթեզել և կուտակել պոլիհիդրօքսիալկանոատներ (polyhydroxyalkanoates – PHA), որոնք ծառայում են որպես էներգիայի և ածխածնի (սննդի) պահեստ: Անհրաժեշտության դեպքում այդ միկրոօրգանիզմները կարող են քայքայել PHA-ը: Մանրէների այս հատկությունը մարդը կիրառում է պոլիհիդրօքսիալկանոատների արդյունաբերական ստացման համար, որոնցից կարևորագույնը պոլիհիդրօքսիբուտիրատն է (PHB) և նրա սոպոլիմերը պոլիհիդրօքսիվալերատը (PHV):


Այսպիսով, պոլիհիդրօքսիալկանոատները լիովին կենսաքայքայվող պլաստիկ են: Պարարտանյութում 85% խոնավության և -20°С-ից մինչև -60°С ջերմաստիճանի պայմաններում 7–10 շաբաթվա ընթացքում դրանք քայքայվում են` վերածվելով ջրի և ածխաթթու գազի:
PHA կիրառման հնարավոր ոլորտներն են` մեկանգամյա օգտագործման անձեռոցիկների, անձնական հիգիենայի պարագաների, թաղանթների և մանրաթելերի, թղթի և ստվարաթղթի ջրահեռացման ծածկույթների արտադրությունը:

 


2010-ի ապրիլին ԱՄՆ-ում Тelles ընկերությունը ստեղծվեց PHBV արտադրության գործարան: Тelles ձեռնարկության համար՝ որպես հումք էր հանդիսանում շաքարացված եգիպտացորենի օսլայից ստացվող գլյուկոզան: Հումքի արժեքը PHBV ինքնարժեքում կազմում էր 60%: Այդ պատճառով հիմնական ջանքերն ուղղված են PHA-ի մատչելի հումքի որոնումներին:

Պոլիլակտիդ թթու

Փաթեթավորման համար ամենահեռանկարային կենսապլաստիկը պոլիլակտիդն է (պոլիլակտիկ թթուն, polylactic acid – PLA), որը կաթնաթթվի կոնդեսացման արդյունք է` գծային ալիֆատիկ պոլիէսթեր: Կաթնաթթվի պոլիմերը (ավելի ստույգ` նույն բաղադրության երկու օպտիկական իզոմերների խառնուրդը) բավականին բարձր ջերմակայունություն ունի. հալման ջերմաստիճանը 210–220°С է, կարծրացման ջերմաստիճանը` մոտավորապես 90°С: Պոլիլակտիդը թափանցիկ, անգույն թերմոպլաստիկ պոլիմեր է, կայուն ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման նկատմամբ, վատ է այրվում և այրվում է ծխի քիչ արտազատմամբ: PLA կարելի է վերամշակել թերմոպլաստների վերամշակման ժամանակ կիրառվող բոլոր եղանակներով: PLA-ից պատրաստված ապրանքը բնութագրվում է ամրությամբ, թափանցիկությամբ և փայլով՝ այս առումով հիշեցնելով պոլիստիրոլին: Պոլիլակտիդի թերթերից կարելի է ստանալ ափսեներ, սկուտեղներ, ծածկույթներ, մանրաթել, սննդամթերքի և կոսմետիկայի համար փաթեթավորման պարագաներ, բժշկության մեջ` իմպլատանտներ, կաթի, հյութերի և ջրի շշեր, սակայն կիրառելի չէ գազավորված ըմպելիքների համար, քանի որ PLA-ն ածխաթթու գազ է բաց թողնում:


Պոլիլակտիդի կենսաքայքայումը տեղի է ունենում երկու փուլով: PLA-ից պատրաստված ապրանքը կոմպոստացման ժամանակ 20-90 օրվա ընթացքում լիովին քայքայվում է` վերածվելով ջրի և ածխաթթու գազի:

 



Մոդիֆիկացված օսլա և այլ բնական պոլիմերներ

Փաթեթավորման պարագաների ստացման համար կիրառվող կենսաքայքայվող բնական պոլիմերները հետաքրքիր են նրանով, որ ելքային հումքի պաշարները մշտապես վերականգնվում են ու գրեթե անսահամանափակ են: Կենսաքայքայվող փաթեթավորման նյութերի արտադրման համար լայն կիրառություն ունի օսլան: Հիմնական թերությունն այս դեպքում խոնավություն ներծծելու հատկությունն է: Քիմիական մշակումը հնարավորություն է տալիս օսլայի պոլիմերի տարբեր  մասերի միջև ստեղծել լրացուցիչ կապեր, ինչն ուժեղացնում է թթուների, ջերմության և կտրող ուժի նկատմամբ կայունությունը:  Այս մշակման արդյունքում առաջանում է մոդիֆիկացված օսլա, որը քայքայվում է շրջակա միջավայրում, սակայն օժտված է առևտրային օգտակար թերմոպլաստի հատկություններով: Մոդիֆիկացված օսլան կարելի է կիրառել որպես կենսաքայքայվող պլաստմասսա: Օսլայի հիմքով պլաստիկներն օժտված են բարձր էկոլոգիական հատկություններով և կոմպոստում 30°С պայմաններում քայքայվում են երկու ամսվա ընթացքում: Մոդիֆիկացված օսլա կարելի է ստանալ սովորական պլաստմասսա արտադրող սարքերով, այն կարելի է ներկել և կնքել՝ կիրառելով սովորական տեխնոլոգիաներ: Մոդիֆիկացված օսլայի ֆիզիկական հատկություններն, ընդհանուր առմամբ, զիջում են նավթաքիմիական ճանապարհով ստացված խեժի, բարձր և ցածր ճնշման պոլիէթիլենի և պոլիպրոպիլենի  հատկություններին: Այնուամենայնիվ, օսլան որոշ շուկաներում արդեն գտել է իր կիրառությունը: Նրանից տաք ձևավորման եղանակով ստանում են սննդամթերքի տակդիրներ, ձուլման եղանակով՝ գյուղատնտեսական թաղանթներ, փաթեթավորման պենոպլաստե նյութեր, էքստրուզիայի եղանակով՝ սեղանի պարագաներ և՛ մրգերի, և՛ բանջարեղենի համար նախատեսված  ցանցե տոպրակներ:

Արդյունաբերական պոլիմերներին` կենսաքայքայման հատկության հաղորդում


Լավ զարգացած հսկայական արդյունաբերական պոլիմերներին (պոլիէթիլեն, պոլիպրոպիլեն, պոլիվինիլ քլորիդ, պոլիստիրոլ, պոլիէթիլենտերեֆտալատ) կենսաքայքայման հատկության հաղորդումը հետազոտություններում կարևոր տեղ է գրավում: Դրան կարելի է տարբեր եղանակներով հասնել: Տարբերակներից մեկը պոլիմերային մոլեկուլի մեջ հատուկ հավելումների ներմուծումն է, որոնք, որպես կանոն, անցումային մետաղների միացություններ են և լույսի կամ ջերմության ազդեցությամբ կատալիզում են պոլիմերների քայքայումը: Կենսաքայքայվող հավելումների կիրառումը նպատակահարմար է փաթեթների, գյուղատնտեսական և փաթեթավորման թաղանթների, մեկանգամյա օգտագործման տարաների, շշերի արտադրության մեջ: 

Ավանդական պլաստիկները կենսաքայքայվող դարձնելու տարածված եղանակ է բաղադրության մեջ կենսաքայքայվող մոնոմերի մակրոմոլեկուլի ներմուծումը, օրինակ, նույն օսլայի մեջ:

Շուկայի հեռանկարները


Սպասվում է, որ 2020 թ. ներկայումս ամենամատչելի կենսապլաստիկները կարող են գնով մրցել ավանդականների հետ: Բացի այդ, գիտակցելով այն իրական գինը, որը մարդկությունը պետք է վճարի իր կենսագործունեության միջավայրի պահպանման համար, կբերի զանգվածային պահանջարկ ունեցող չքայքայվող ապրանքների լուրջ սահմանափակման, անցում կկատարվի առավել թանկ, սակայն էկոլոգիական նյութերի կիրառմանը:  Այդ պատճառով շատ երկրների խոշորագույն մասնավոր ընկերությունները և գիտական կենտրոնները զբաղվում են կենսապլաստիկների ստացման նոր, առավել մատչելի տեխնոլոգիաների որոնմամբ:

Հոդվածի պատրաստման համար օգտագործվել են  www. polymery.ru, www.omnexus.com, www.simplexnn.ru, www.newchemistry.ru, www.unipack.ru և այլ կայքերի նյութերը:
 

 

Սկզբնաղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

ՀՀ ԱՆ. Դիմակ կրելու համատեքստում տարբեր երկրների փորձը
ՀՀ ԱՆ. Դիմակ կրելու համատեքստում տարբեր երկրների փորձը

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության առաջարկների համաձայն` կորոնավիրուսային հիվանդության դեմ պայքարի արդյունավետությունը պայմանավորված է համալիր կանխարգելիչ միջոցառումներով, ինչպիսիք են...

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
ՀՀ ԱՆ. Եղե՞լ են արդյոք կորոնավիրուսային հիվանդությամբ վարակման կրկնակի դեպքեր
ՀՀ ԱՆ. Եղե՞լ են արդյոք կորոնավիրուսային հիվանդությամբ վարակման կրկնակի դեպքեր

Աշխարհում նաև Հայաստանում գրանցվել են կորոնավիրուսային հիվանդությամբ վարակման կրկնակի դեպքեր...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Գիտնականները որոշել են կորոնավիրուսի ակտիվացման ջերմաստիճանը. nairimed.com
Գիտնականները որոշել են կորոնավիրուսի ակտիվացման ջերմաստիճանը. nairimed.com

Հոնկոնգի համալսարանի գիտնականները որոշել են այն ջերմաստիճանը, որի ժամանակ արձանագրվում է կորոնավիրուսի առավելագույն ակտիվությունը...

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
ՀԲԱ Գործադիր Վարչության կոչ-հայտարարությունը COVID-19-ի համաճարակով պայմանավորված իրավիճակի վերաբերյալ. armeda.am
ՀԲԱ Գործադիր Վարչության կոչ-հայտարարությունը COVID-19-ի համաճարակով պայմանավորված իրավիճակի վերաբերյալ. armeda.am

Հարգելի գործընկերներ,

COVID-19 հիվանդության հարաճուն տարածումը հանրային առողջապահական խնդիր լինելուց վերաճել է...

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
COVID-19–ով յուրաքանչյուր երրորդ հիվանդի մոտ ախտանիշները բացակայում են. armeniamedicalcenter.am
COVID-19–ով յուրաքանչյուր երրորդ հիվանդի մոտ ախտանիշները բացակայում են. armeniamedicalcenter.am

Կորոնավիրուսային վարակի յուրաքանչյուր երրորդ դրական պատասխանը ստացվում է անախտանիշ հիվանդին կատարված քննությամբ: Չինացի բժիշկները նրանց անվանում են  «լուռ կրողներ»...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Կորոնավիրուսը վտանգավոր է նորածինների համար. morevmankan.am
Կորոնավիրուսը վտանգավոր է նորածինների համար. morevmankan.am

Համաձայն JAMA Pediatrics-ում հրապարակված նոր հետազոտության տվյալների՝ կորոնավիրուսով վարակված հղիների խմբում երեխաների 9%-ը ծնվել է COVID-19 վարակով...

ԼՈՒՐԵՐ: Հղիություն, ծննդաբերություն ԼՈՒՐԵՐ: Մանկաբարձություն և ուրոգինեկոլոգիա ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում Լրահոս կանանց համար
Վիրուսը ենթարկվում է մուտացիայի. վիրուսոլոգը պատմել է, թե ինչու է COVID-19-ը սկսել ախտահարել երիտասարդներին. nairimed.com
Վիրուսը ենթարկվում է մուտացիայի. վիրուսոլոգը պատմել է, թե ինչու է COVID-19-ը սկսել ախտահարել երիտասարդներին. nairimed.com

Հիվանդացության վերջին վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ նոր տեսակի կորոնավիրուսը սկսել է հաճախ ախտահարել երիտասարդներին: Դեռ մեկ ամիս առաջ վիրուսոլոգները համարում էին, որ երիտասարդությունն օժտված է հիվանդության...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Գիտնականները կարողացան տեսնել, թե ինչպես է իմուն համակարգը հաղթում COVID-19-ին. oncology.am
Գիտնականները կարողացան տեսնել, թե ինչպես է իմուն համակարգը հաղթում COVID-19-ին. oncology.am

Ավստրալացի գիտնականները կարողացել են մանրամասնորեն տեսնել, թե ինչպես է մարդու իմուն համակարգը նոր կորոնավիրուսով վարակումից հետո սկսում պայքարել COVID-19-ի դեմ և հաղթում վերջինիս: Այդ հետազոտությունների մասին մանրամասն...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Գիտնականները որոշել են կորոնավիրուսի ակտիվացման ջերմաստիճանը. morevmankan.am
Գիտնականները որոշել են կորոնավիրուսի ակտիվացման ջերմաստիճանը. morevmankan.am

Հոնկոնգի Համալսարանի գիտնականները որոշել են այն ջերմաստիճանը, որի ժամանակ արձանագրվում է կորոնավիրուսի առավելագույն ակտիվությունը...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Բժիշկները որոշել են օրգանիզմում կորոնավիրուսի պահպանման ժամանակը. nairimed.com
Բժիշկները որոշել են օրգանիզմում կորոնավիրուսի պահպանման ժամանակը. nairimed.com

Պեկինի բժշկական կենտրոնում  հետազոտություն է իրականացվել և որոշվել մարդու օրգանիզմում կորոնավիրուսի պահպանման ժամանակը: Բժիշկները պարզել են, որ COVID-19-ով հիվանդացածների գրեթե կեսի մոտ վիրուսը...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Հայտնի է տարբեր առարկաների վրա կորոնավիրուսի կյանքի տևողությունը. nairimed.com
Հայտնի է տարբեր առարկաների վրա կորոնավիրուսի կյանքի տևողությունը. nairimed.com

Նոր կորոնավիրուսը մակերևույթների մեծ մասի վրա մնում է մոտավորապես 72 ժամ, պարզել են գիտնականները: Մասնագետների աշխատանքը հրապարակել է The New England Journal of Medicine...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Իմուն համակարգը կարող է պայքարել COVID-19-ի դեմ. armeniamedicalcenter.am
Իմուն համակարգը կարող է պայքարել COVID-19-ի դեմ. armeniamedicalcenter.am

Աշխարհում կորոնավիրուսի վարակի զոհերի թվի աճի ֆոնին` հետազոտողներն ուսումնասիրեցին Ավստրալիայի ամենաառաջին պացիենտների իմունային ռեակցիան:  Վերջինս ցույց տվեց, որ օրգանիզմն ունի վիրուսին...

ԼՈՒՐԵՐ: Ինֆեկցիաներ ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
Ինչպե՞ս կրել, կիրառել, հանել և հեռացնել դիմակը. nairimed.com
Ինչպե՞ս կրել, կիրառել, հանել և հեռացնել դիմակը. nairimed.com

  • Դիմակ կրելուց առաջ պետք է ձեռքերը մշակել սպիրտ պարունակող միջոցներով կամ լվացվել օճառով:
  • Դիմակը կրեք այնպես, որ այն ծածկի քիթը և բերանը՝ առանց դեմքի և դիմակի միջև...

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
ԱՀԿ-ն քաղցկեղի դեպքերի թվի 60 տոկոս աճ է կանխատեսում. oncology.am
ԱՀԿ-ն քաղցկեղի դեպքերի թվի 60 տոկոս աճ է կանխատեսում. oncology.am

Ներկայիս միտումների պահպանման դեպքում մոտակա երկու տասնամյակում քաղցկեղի դեպքերի թիվը կարող է աճել 60%-ով։ Այս մասին ասվում է Քաղցկեղի համաշխարհային օրվան (փետրվարի 4) նվիրված Առողջապահության Համաշխարհային...

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում
ՀՀ ԱՆ. Մասնագետները ներկայացրել են նոր կորոնավիրուսի կանխարգելման դեմ ձեռնարկվող միջոցառումները
ՀՀ ԱՆ. Մասնագետները ներկայացրել են նոր կորոնավիրուսի կանխարգելման դեմ ձեռնարկվող միջոցառումները

Նոր կորոնավիրուսով (2019-nCoV) պայմանավորված իրավիճակի, կանխարգելման դեմ ձեռնարկվող միջոցառումների և դրանց համակարգման թեմայով մամուլի ասուլիսի ժամանակ առողջապահության նախարարի տեղակալ Լենա Նանուշյանը և...

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ աշխարհում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ