Վարակաբանություն
ԿՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման հուշաթերթիկ. Հայկական բժշկական ասոցիացիայի գործադիր վարչության անդամ Արտեմ Գրիգորյան
![ԿՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման հուշաթերթիկ. Հայկական բժշկական ասոցիացիայի գործադիր վարչության անդամ Արտեմ Գրիգորյան ԿՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման հուշաթերթիկ. Հայկական բժշկական ասոցիացիայի գործադիր վարչության անդամ Արտեմ Գրիգորյան](up/article/big/file_59526_9291728.jpg)
Ինչպե՞ս են մշակվում և փորձարկվում պատվաստանյութերը։
Ցանկացած պատվաստանյութ անցնում է բավականին երկար փորձաշրջան՝ խստագույն թեստավորում։ Բոլոր դեպերում, դրանք փորձարկվում են կենդանիների վրա։ Այնուհետև նրանց անվտանգությունը ստուգվում է առողջ կամավորների շրջանում, հաջորդիվ` արդյունավետությունը գնահատվում է առավել մեծ շրջանակում` տասնյակ հազարավոր մարդկանց շրջանում:
Ներկայում Հայաստանում հասանելի պատվաստանյութերն արդեն իսկ ապացուցել են իրենց անվտանգությունն ու արդյունավետությունը` նշյալ փուլերում:
Պատվաստանյութը պարունակո՞ւմ է կենդանի վիրուս:
Պատվաստանյութը պարունակում է վիրուսի մասնիկներ, որոնք ի վիճակի չեն բազմանալու։ Ուստիև, այն չի կարող վերարտադրել հիվանդությունն` ամբողջությամբ, սակայն բավարար է իմուն պատասխան մակածելու համար։ Պատվաստանյութի որևէ բաղադրյալ չի ներդրվում պատվաստվողի գենոմում (ԴՆԹ-ում):
Անվտա՞նգ է պատվաստումը երեխաների համար:
Մոտեցումները տարբեր են։ Պատվաստանյութին կից նշվում է թույլատրելի տարիքային սահմանը։ Հաշվի առնելով հիվանդության շատ ավելի ծանր ընթացքը հասուն և տարեց բնակչության շրջանում, գործող պատվաստումները կիրառվում են 18+ տարիքային խմբում, որոշ պատվաստանյութեր՝ 16+։
Որտե՞ղ պատվաստվել:
Անհատն ինքն է որոշում`որտեղ պատվաստվել․ տեղամասային բուժհաստատություն, շարժական ամբուլատորիա։
Կարելի՞ է պատվաստման վայրն ընտրել ինքնություն:
Այո, կարելի է։ Ի դեպ, շարժական ամբուլատորիաներում պահպանված են բոլոր անհրաժեշտ սանիտարահիգիենիկ պայմանները։
Կարելի՞ է ընտրել պատվաստանյութը:
Այո, կարելի է:
Պե՞տք է հակամարմինների ստուգում` նախքան պատվաստումը:
Հակամարմինների տիտրը պատվաստումների համար էական նշանակություն չունի, ուստի ստուգելն իմաստ ունի միայն այն դեպքերում, եթե անհատը ներգրավված է գիտական հետազոտության մեջ։
Ինչպե՞ս պատրաստվել պատվաստման:
Առանձնահատուկ պատրաստվելու կարիք չկա: Մեկ-երկու օր հարկ է բացառել ալկոհոլը։
Ինչպե՞ս է անցնում պատվաստումը:
Երբ բուժառուն այցելում է տեղամաս, բժիշկը հավաքագրում է անամնեզը, իրականացնում մարմնի ջերմաստիճանի և արյան ճնշման չափում, և, եթե ցուցանիշները նորմայի սահմաններում են, պատվաստում են։ Պատվաստանյութը ներարկում են դելտայաձև մկանի հատվածում (ուսի դրսային մակերեսի վերին երրորդական)։ Բուժառուն մոտավորապես 15 րոպե պետք է լինի բժիշկների հսկողության տակ և չլքի տարածքը։ Ալերգիկ դրսևորումները, սովորաբար, բավականին շուտ են դրսևորվում, և, անհրաժեշտության դեպքում, ցուցաբերվում է համապատասխան բուժօգնություն։
Որքա՞ն կարելի է երկարաձգել պատվաստման 2-րդ փուլը:
Առավել արդյունավետ է 4-12 շաբաթվա ընթացքում, որոշ դեպքերում` 8-12 (Աստրա-Զենեկայի պատվաստանութը), ավելի ուշ ժամկետներում արդյունավետությունը, ամենայն հավանականությամբ, նվազում է։
Կարո՞ղ է պատվաստումը թուլացնել իմունիտետը:
Հիմնականում՝ հակառակը: Պատվաստումն, ինքնին, մարտահրավեր է օրգանիզմի իմուն համակարգին, և ներմուծման դեպքում օրգանիզմը պետք է պայքարի դրա դեմ։ Եթե անհատն ունի իմունադեֆիցիտ, օրինակ, ՄԻԱՎ վարակ, պատվաստումը կարող է առաջացնել անցանկալի ազդեցություններ։
Եթե հիվանդացել են կորոնավիրուսով և առկա են հակամարմիններ, պե՞տք է/կարելի՞ է պատվաստվել:
Այո, կարելի է, և, ինչպես փաստում են մի շարք հետազոտություններ, պետք է՝ կրկին հիվանդանալու հավանականությունը նվազեցնելու համար:
Եթե առկա են հակամարմիններ, ինչո՞ւ պատվաստվել:
Ինչպես նշեցի, հակամարմինների տիտրը ստույգ չի արտացոլում իմունիտետի կարգավիճակը, իսկ պատվաստումը կարող է մեծացնել այդ հակամամինների արդյունավետությունը` լրացուցիչ խթանելով դրանց քանակը և որակը։
Վիրուսը մուտացվում է. պատվաստանյութն աշխատո՞ւմ է բոլոր տարբերակներում:
Պատվաստանյութն աշխատում է բոլոր դեպքերում: Կարող է տարբերվել, սակայն, պատվաստանյութի արդյունավետությունը:
Որոշ շտամների հանդեպ արդյունավետությունը կարող է լինել ավելի ցածր, քան ներկայում առավել տարածված շտամների հանդեպ:
Ի՞նչ հակացուցումներ կան:
Բացարձակ հակացուցում է տվյալ պատվաստանյութի հանդեպ լուրջ ալերգիկ ռեակցիան։ Պետք է չափազանց զգուշավոր լինել նաև ալերգիկ հիվանդություններից տառապող մարդկանց շրջանում: Այս դեպքում խորհուրդ չի տրվում պատվաստումն իրականացնել շարժական ամբուլատորիաներում։ Հարաբերական հակացուցումներն են` սուր հիվանդությունները և քրոնիկ հիվանդությունների սրացումները: Այս դեպքում պատվաստումը պետք է հետաձգել՝ մինչև լավացումը կամ վիճակի կայունացումը:
Ուռուցքային հիվանդներին կարելի՞ է:
Ընդհանուր առմամբ՝ այո: Սակայն այստեղ նույնպես պետք է զգուշավոր լինել, ռիսկերը պետք է գնահատի բուժող բժիշկը։
Անամնեզում ալերգիա ունեցողներին կարելի՞ է պատվաստվել:
Անամնեզում ալերգիայի առկայությունը դեռ չի նշանակում, որ տվյալ անհատը պարտադիր կունենա ալերգիկ դրսևորումներ այս կամ այն պատվաստանյութի հանդեպ։ Պետք է գնահատել ռիսկերը, որոշում կայացնում է ալերգոլոգը:
Հնարավո՞ր է ալերգիկ ռեակցիա կորոնավիրուսի պատվաստանյութից:
Այո, հնարավոր է։
Հղիներին և կերակրող մայրերին կարելի՞ է պատվաստվել:
Հղիները քովիդն ավելի ծանր են տանում, քան նույն տարիքի ոչ հղի կանայք, ուստի պատվաստումը հիմնավորված է: Որոշ դեպքերում անհատական մոտեցում է պահանջում։ Ռիսկերը գնահատում է մանկաբարձ-գինեկոլոգը։
Կարելի՞ է պատվաստման 2-րդ փուլը կատարել այլ վայրում, եթե եղել է տեղափոխման անհրաժեշտություն:
Այո, կարելի է։
ԿՈՎԻԴ-ի դեմ պատվաստվելուց հետո. ինչո՞ւ են հիվանդանում պատվաստվածները:
Այստեղ որևէ հակասություն հարկ է չփնտրել։ Պատվաստանյութի արդյունավետությունը 80-90 տոկոս է, այլ ոչ` 100։ Շատ բան կախված է նաև իմունիտետի տևականությունից. կան անհատական տարբերություններ:
Ավելի լավ է հիվանդանա՞լ, թե՞ պատվաստվել:
Ակնհայտ է՝ երկրորդը: Չկա երաշխիք, որ հիվանդությունը կունենա թեթև ընթացք։ Ցավոք, փորձը ցույց է տալիս, որ առողջ երիտասարդների մոտ նույնպես հիվանդությունը կարող է ծանր ընթացք ունենալ։
Եթե պատվաստման 1-ին փուլից հետո հիվանդացել է, ի՞նչ անել:
Նման դեպքերում պետք է հետաձգել երկրորդ դեղաչափի ներմուծումը` մինչև լիարժեք առողջացումը:
1-ին պատվաստումից անմիջապես հետո մարդը պաշտպանվա՞ծ է:
Եթե ստացել է միայն մեկ դեղաչափ, ապա խոսել պաշտպանվածության մասին` սխալ է։
Ի՞նչ անել, եթե պատվաստումից հետո բարձրացել է ջերմությունը:
Օգտագործել ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր և մեծ քանակով հեղուկ ընդունել, վարել պասիվ կենսակերպ։
Ինչպե՞ս է ազդում պատվաստված մարդն ընտանիքի անդամների վրա, կա՞ վարակման վտանգ:
Պատվաստումով պայմանավորված՝ զրոյական է։
Պե՞տք է ինքնամեկուսացում` պատվաստվելուց հետո:
Ոչ, կարիք չկա։
Ի՞նչ կանոններ պահպանել պատվաստումից հետո:
Մեկ-երկու օր ներարկման տեղում խուսափել ջրային շփումներից։
Ե՞րբ է առաջանում իմունիտետ` պատվաստումից հետո:
Սկսում է զարգանալ նույն օրից, լիարժեք՝ 14 օրից։
Որքա՞ն երկար է մարդը պաշտպանված պատվաստումից հետո:
Այս հարցի պատասխանը կունենանք 1-2 տարի անց։ Հայտնի է, որ իմուն պաշտպանվածությունն այս վիրուսի հանդեպ ժամանակի ընթացքում նվազում է, բայց ավելի ստույգ ասել առայժմ հնարավոր չէ, գուցե կրկնապատվաստումների կարիք լինի:
Պատվաստումից որքա՞ն ժամանակ անց կարելի է հղիանալ:
Որևէ ապացուցողական տվյալ չկա վերարտադրողական առողջության վրա պատվաստման որևէ կողմնակի ազդեցության մասին:
![](images/calendar.png)
Կարդացեք նաև
![ԵՊԲՀ. Բոտուլիզմ. Հայտնի հիվանդություն, անհայտ փաստեր ԵՊԲՀ. Բոտուլիզմ. Հայտնի հիվանդություն, անհայտ փաստեր](up/article/small/file_63757_7710548.jpg)
Բոտուլիզմը ծանր սննդային տոքսիկոզ է, որն առաջանում է Clostridium botulinum-ի արտազատած տոքսին պարունակող սննդամթերքն օգտագործելիս...
![](images/calendar.png)
![Հելմինթոզներ․ հարցազրույց վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am Հելմինթոզներ․ հարցազրույց վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_63755_6537507.jpg)
Ինչպե՞ս են զարգանում հելմինթոզները։
Հելմինթոզները (ճիճվակրություն) մարդու և կենդանիների մոտ լայնորեն տարածված հիվանդություններ են...
![](images/calendar.png)
![ԵՊԲՀ. Մենինգոկոկային վարակ. փոխանցման ուղիները, կանխարգելում ԵՊԲՀ. Մենինգոկոկային վարակ. փոխանցման ուղիները, կանխարգելում](up/article/small/file_63674_5790157.jpg)
Մենինգոկոկային վարակն արդի առողջապահական կարևոր հիմնախնդիրներից է: Այն օդակաթիլային փոխանցման մեխանիզմով շնչառական վարակ է՝ 70% երիտասարդ բնակչության ընդգրկմամբ՝ երեխաներ և դեռահասներ...
![](images/calendar.png)
![Հելմինթոզներ․ հարցազրույց վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am Հելմինթոզներ․ հարցազրույց վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_63518_7631021.jpg)
Ինչպե՞ս են զարգանում հելմինթոզները։
Հելմինթոզները (ճիճվակրություն) մարդու և կենդանիների մոտ լայնորեն տարածված...
![](images/calendar.png)
![Ընթացիկ սեզոնային վարակներ. Նաիրա Ծատուրյան. armeniamedicalcenter.am Ընթացիկ սեզոնային վարակներ. Նաիրա Ծատուրյան. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_62890_5392695.jpg)
Վարակային հիվանդությունների տեսակետից ինչպիսի՞ն է իրավիճակը ներկայում։
Ուշադրության կենտրոնում կարմրուկն է, սակայն գրանցվել են նաև ջրծաղիկով և քութեշով...
![](images/calendar.png)
![Հերպես (herpes simplex virus 1,2), igg հակամարմիններ. հետազոտության նկարագրությունը Հերպես (herpes simplex virus 1,2), igg հակամարմիններ. հետազոտության նկարագրությունը](up/article/small/file_62691_7440529.jpg)
1, 2 տիպ հերպեսի (Herpes simplex virus) IgG հակարմինների հետազոտությունն իրականացվում է արյան մեջ առաջին և երկրորդ տիպի հերպեսի վիրուսների նկատմամբ G իմունոգլոբուլինների (հակամարմինների) որոշման համար...
![](images/calendar.png)
![Աղմուկն ականջներում եվ կորոնավիրուսը. քիթ-կոկորդ-ականջաբան Գոհար Ղալեչյան. armeniamedicalcenter.am Աղմուկն ականջներում եվ կորոնավիրուսը. քիթ-կոկորդ-ականջաբան Գոհար Ղալեչյան. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_62011_730286.jpg)
Աղմուկն ականջներում որքա՞ն հաճախ է հանդիպում
Աղմուկն ականջներում տարածված և մշտապես անհանգստացնող երևույթ է...
![](images/calendar.png)
![Հետքովիդային համախտանիշ. հարցազրույց թոքաբան Սիրանուշ Պողոսյանի հետ. armeniamedicalcenter.am Հետքովիդային համախտանիշ. հարցազրույց թոքաբան Սիրանուշ Պողոսյանի հետ. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_61413_8828617.jpg)
Ի՞նչ է հետքովիդային համախտանիշը:
Հետկոքիդային համախտանիշը քովիդ վարակի հետևանք է, երբ հիվանդացածների մոտ 3 ամիս և ավելի...
![](images/calendar.png)
![Հետքովիդային մազաթափություն. armeniamedicalcenter.am Հետքովիդային մազաթափություն. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_61284_415118.jpg)
Վերջին շրջանում ավելացել է մարդկանց քանակը, որոնք գանգատվում են Քովիդ-19-ից 2-3 ամիս անց սկսված մազաթափությունից: Այս ախտանշանը ժամանակավոր բնույթ է կրում, եթե չկան ուղեկցող խնդիրներ...
![](images/calendar.png)
![Անտիբիոտիկների նկատմամբ մանրէների կայունության պատճառները. armeniamedicalcenter.am Անտիբիոտիկների նկատմամբ մանրէների կայունության պատճառները. armeniamedicalcenter.am](up/article/small/file_60833_387304.jpg)
Անտիբիոտիկների շնորհիվ բազում կյանքեր են փրկվել և փրկվում: Բայց ժամանակի ընթացքում պարզ դարձավ, որ դրանք պետք է նշանակվեն միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում: Որովհետև՝ ոչնչացնելով վտանգավոր բակտերիաներին...
![](images/calendar.png)
![ՀՀ ԱՆ. COVID-19-ի դեմ պատվաստումների բացարձակ և ժամանակավոր բժշկական հակացուցումները ՀՀ ԱՆ. COVID-19-ի դեմ պատվաստումների բացարձակ և ժամանակավոր բժշկական հակացուցումները](up/article/small/file_59281_4998148.jpg)
Հայաստանում կորոնավիրուսային հիվանդության դեմ կիրառվող կանխարգելիչ պատվաստումների բժշկական հակացուցումները նույնն են, ինչ բոլոր պատվաստումների դեպքում...
![](images/calendar.png)
![Կանդիդոզ. urolog.am Կանդիդոզ. urolog.am](up/article/small/file_59087_3523451.jpg)
Կանդիդոզը միզասեռական օրգանների սնկային (candida) ախտահարումն է։ Որպես պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմ և մշտապես գտնվելով մաշկի և լորձաթաղանթի վրա, սնկերը կարող են երկար ժամանակ հիվանդություն չառաջացնել...
![](images/calendar.png)
![](images/white_bl.gif)
![](images/white_br.gif)
![](images/white_tr.gif)
![](images/white_tl.gif)
ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ
-
Ժողովրդական դեղամիջոցներ
-
Հղիություն. 4-րդ ամիս
-
Հղիություն. 7-րդ ամիս
-
Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale
-
Հղիություն. 6-րդ ամիս
-
«Արագիլ» հիմնադրամը ստեղծված է՝ օգնելու անպտղությամբ տառապող զույգերին. Կարինե Թոխունց
-
Հղիություն. 2-րդ ամիս
- 4-7 ամսական երեխաների սնուցումը
-
Ամուսնական առաջին գիշերը
-
Ընկերության մասին
-
Ինչպես ազատվել անցանկալի մազերից
-
Խնձորը` պզուկների դեմ. ազատվիր նրանցից 1 գիշերվա ընթացքում
-
Պարզվում է ապագա երեխայի սեռը կախված է մայրիկի սնունդից
-
Դդում
-
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
-
Հիվանդություն, որը փոխում է մեր կյանքը` կրծագեղձի քաղցկեղ
-
Սեռական գրգռում
-
Արգանդի միոմա. նախանշանները, պատճառներն ու բուժումը
-
Երիցուկ դեղատնային - Ромашка аптечная - Matricaria chamomilla L.
-
Չիչխանի օգտակար հատկությունները
-
Քարավուզ (նույն ինքը՝ նեխուր)
-
Ինչպես ազատվել բերանի վատ հոտից`պարզ միջոց
-
Դիմակներ` մազերի համար
-
Հղիություն. 1-ին ամիս
-
Կրծքի ցավե՞ր ունեք. ինչ անել
-
Ընդհանուր տեղեկություններ մարմնի համակարգերի մասին
-
Ընտրություն ըստ հորոսկոպի
-
Հիվանդություն, որի համար պետք չէ ամաչել (թութք)
-
Հեշտոցային արտադրության պատճառները. մասնագետի անդրադարձը
- Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)
-
Հղիությունը և նախապատրաստվելը դրան
- Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն
-
Երբ գլխացավն ախտանիշ է: Հանճարեղ և օժտված մարդկանց հիվանդություն
-
Լեղաքարային հիվանդություն. բուժման մեթոդները
-
Սեռական թուլության առաջին նախանշանները. news.am
-
Էկզեմայի տեսակները և բուժումը
-
Ուլտրաձայնային դոպլերոգրաֆիա (երկակի (դուպլեքս) անոթների)
-
ՈւՆԱԲԻ: Արևելյան բժշկության գաղտնիքները
-
Իրիդիոսքրինինգ
-
Գամմա-դանակը նշտարի փոխարեն