Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ամեն ինչ տոն օրերի մասին

Դեկտեմբերի 25-ը` Լյութերանական Ծնունդ

Դեկտեմբերի 25-ը` Լյութերանական Ծնունդ

Հիսուս Քրիստոսի ծնունդը ամենակարևոր քրիստոնեական տոներից մեկն է: Տոնի հիմքում  Բեթղեհեմ քաղաքում Մարիամ Աստվածածնի կողմից Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի Ծնունդն է: Տոնը նշում են և՛ կաթոլիկները, և՛ ուղղափառները, և՛ բողոքականները:

 

Տարբերվում են միայն տարեթվերը (դեկտեմբերի 25, հունվարի 6 կամ 7)  և օրացույցային ձևերը (Յուլիանական և Գրիգորյան): Եվրոպական և մի շարք այլ պետություններում, որպես թվականության սկիզբ , ընդունված է հենց Քրիստոսի ծննդյան տարեթիվը (P. X. կամ  Annus Domine), որն սկսել են հաշվել միջին դարերում, հետո արդյունքում պարզվեց ՝ 3-4 տարի սխալմամբ: 

 

Ամեն երկիր ու խումբ ունի Ծնունդը նշելու իր յուրահատկությունները: Լյութերականության մեջ Ծննդյան ավանդույթների շարքին են դասվում առաջին հերթին Մոմերը, ընդ որում` տարբեր ձևերի: Տաք մոմերը լույսի, աստղերի խորհրդանիշն են, որոնք փայլում են երկնքում` Քրիստոսի Ծննդյան ժամին: 

 

Ծննդյան պսակ

 

Այն, որպես կանոն, պատրաստվում է սոճու, եղևնու կամ  բրգաձև սոճու ճյուղերից: Հյուսելու ձևերը կարող են տարբեր լինել: Պսակը զարդարվում է մոմերով, երիզներով, փայտե կերպարներով ու կախում են դռան կամ պատի վրա, կամ էլ դնում Ծննդյան սեղանին: Հաճախ ծննդյան պսակի մեջ լինում է 4 մոմ՝ ըստ Ադվենտի (Ծննդյան պաս) Ծննդյանը նախորդող շաբաթների թվի: Ամեն կիրակի ժամերգության ժամանակ վառում են մոմերից մեկը: 

 

Ծննդյան եղևնի

 

Ծննդյան տոնին եղևնի դնելու սովորույթը կապված է լյութերականության և  գերմանախոս երկրների հետորտեղ էլ առաջին անգամ հայտնվել է:  Միայն Պետրոս I-ի օրոք այն եկավ Ռուսաստան, իսկ սովետական դարաշրջանում Ծննդյան եղևնին փոխարինվեց Նոր տարվա եղևնիով: 

 

Ծննդյան աստղ

 

Հիշեցնում է Բեթղեհեմյան  աստղի մասին և սովորաբար կախվում է եղևնու վրա: Մսուրներ, կամ, այսպես կոչված, «ավազակաորջ»: Այս բառը ի սկզբանե նման բացասական իմաստ չի ունեցել, ինչպես այժմ, և նշանակում էր մսուր, որտեղ ծնվել է Հիսուս Քրիստոսը:  Ինչպես կաթոլիկները, լյութերականները նույնպոես Ծննդյան տոնին դնում են մսուրներ և խաղում Փրկչի Ծննդյան տեսարանը: Համարվում է, որ դրանով Բեթղեհեմը, ասես, մտնում է տներ և եկեղեցիներ, դառնում էլ ավելի մոտ ու ավելի հասկանալի:  Այս ավանդույթի սկզբնաղբյուրում Ծննդյան «կենդանի պատկերն» է, որը կատարվել է Ֆրանցիսկ Ասսիզսկիի և, ըստ Օրդենի, նրա եղբայրների կողմից անտառումէ Գրեչոյի մոտ: Ծննդյան տոնակատարության համար նրանք դրել են մսուրներ, բերել չոր խոտ, իսկական ցուլ և ավանակ: 

 

Այսպես, Ֆրանսիսկո Ասսիզսկին կրկին բացեց քրիստոնյաների աչքերն այն բանի շուրջ, որ Քրիստոսը եղել է մարդ, ով չի ապրել պալատում, այլ ծնվել է մսուրում՝ ապրելով աղքատների և տարբեր ցեղերի հետ։ Նա տանիք չուներ գլխավերևում, այսինքն՝ ավելի մոտ էր, քան կարող էր թվալ սովորական միջնադարյան մարդուն:

 

Սկզբնաղբյուր. Calend.ru
Աղբյուր. med-practic.com
Թարգմանությունը. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Մարտի 8-ը` Կանանց միջազգային տոն
Մարտի 8-ը` Կանանց միջազգային տոն

Շնորհավորում ենք կանանց գարնանային տոնը, ցանկանում երազանքների իրականացում և գեղեցիկ կյանք...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Փետրվարի 14` Սուրբ Վալենտինի օր (Բոլոր սիրահարների օր)
Փետրվարի 14` Սուրբ Վալենտինի օր (Բոլոր սիրահարների օր)

Աշխարհի շատ երկրներում փետրվարի 14-ին նշվում է Սուրբ Վալենտինի օրը (կամ Բոլոր սիրահարների օրը): Համարվում է, որ Սուրբ Վալենտինի օրն արդեն 16 դար է, ինչ գոյություն ունի, սակայն սիրո տոները հայտնի էին դեռևս...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Փետրվարի 13` Տրնդեզ
Փետրվարի 13` Տրնդեզ

Իր ժողովրդական տոնակատարութուններով Տրնդեզը ռուսական Բարեկենդանն է հիշեցնում, սակայն կաթոլիկ տոնի` Սուրբ Վալենտինի տարրերով, քանի որ այս օրվա գլխավոր գործող անձիք...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Փետրվարի 8-ը՝ Հայաստանում սիրահարների հովանավոր Սուրբ Սարգսի օրը
Փետրվարի 8-ը՝ Հայաստանում սիրահարների հովանավոր Սուրբ Սարգսի օրը

Սուրբ Սարգիսը Հայաստանի Հանրապետությունում ամեն տարի նշվող ազգային տոն է, որը նշվում է հունվարի վերջին կամ փետրվարի առաջին կեսին...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հին Նոր տարի
Հին Նոր տարի

Հին Նոր տարին բացառիկ պատմական երևույթ է, լրացուցիչ տոն, որը ստացվել է տարեգրման փոփոխման արդյունքում: Օրացույցների նշյալ բաժանման արդյունքում մենք նշում ենք երկու «Նոր տարի»՝ հին և նոր ոճով...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ
ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ

Ինչո՞ւ են քրիստոնեական եկեղեցիները Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան օրը տարբեր օրերի նշում: Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցին Հիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդյան տոնը նշում է հունվարի 6-ին: Կաթոլիկ եկեղեցին այդ տոնը նշում է...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Ամանոր
Ամանոր

Տարբեր ժամանակներում հայերն ունեցել են երեք նոր տարի, որոնք կոչվել են Նավասարդ, Ամանոր և Կաղանդ: Այս տոները տարբեր ժամանակներում նշվել են տարբեր օրերի. մարտի 21-ին, օգոստոսի 11-ին, հունվարին...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Ինչպե՞ս էին նշում Ամանորը հին աշխարհում
Ինչպե՞ս էին նշում Ամանորը հին աշխարհում

Նոր տարին տոնելու ավանդույթը գալիս է հնագույն ժամանակներից: Այդ ավանդույթների մի մասը փոխառել են տարբեր ժողովուրդներ: Հին Եգիպտոսում Նոր տարին նշում էին Նեղոսի հեղեղումների ժամանակ, երբ դուրս էր գալիս Սիրիուս սրբազան աստղը...

Պատմության էջերից Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 25-ը Քրիստոսի ծնունդը` արևմտյան քրիստոնյաների մոտ
Դեկտեմբերի 25-ը Քրիստոսի ծնունդը` արևմտյան քրիստոնյաների մոտ

Սուրբ Ծնունդը համարվում է մեծ տոն, որը հաստատվել է ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան` Բեթղեհեմում: Քրիստոսի ծնունդը քրիստոնեական կարևորագույն տոներից է և դարջել է պետական տոն աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում: Դեկտեմբերի 25-ին Քրիստոսի ծնունդը նշում են ոչ...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 25-ը Ուղղափառների Սուրբ Ծնունդն է՝ ըստ Նորյուլիանական օրացույցի
Դեկտեմբերի 25-ը Ուղղափառների Սուրբ Ծնունդն է՝ ըստ Նորյուլիանական օրացույցի

Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան օրը քրիստոնեական ամենակարևոր տոներից է: Այդ օրը՝ դեկտեմբերի 25-ին, Ծնունդը նշում են ոչ միայն արևմտյան, այլև աշխարհի ուղղափառ եկեղեցիների մի ողջ համակարգ, ովքեր XX դարի 20-ականներին ընդունել են Նորյուլիանական օրացույցը...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Սուրբ Ծնունդ. աստվածային ճանապարհ դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 6-ը
Սուրբ Ծնունդ. աստվածային ճանապարհ դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 6-ը

Հայ առաքելական եկեղեցին Հիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդյան օրը նշում է հունվարի 6-ին, իսկ կաթոլիկ եկեղեցին՝ դեկտեմբերի 25-ին: Մինչև IV դարը բոլոր քրիստոնյաները Սուրբ Ծնունդը նշել են հունվարի 6-ին...

Պատմության էջերից Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 20-ը՝ Մայրիկի գիշեր
Դեկտեմբերի 20-ը՝ Մայրիկի գիշեր

Մայրիկի գիշերը  գիշերն է ձմեռային արևադարձից առաջ: Դա տարվա վերջն է: Տարեկան ամբողջ աշխատանքն ավարտված է, ամբարը լիքն է: Եկել է ժամանակը հանրագումարի և աստվածներին ու ընտանեկան հոգիներին շնորհակալություն հայտնելու` ամբողջ...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հուլիսի 21 (2019 թ.). Վարդավառը Հայաստանում Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնն է
Հուլիսի 21 (2019 թ.). Վարդավառը Հայաստանում Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնն է

Հայկական ավանդական տոների շարքում Վարդավառը (Վարդանար կամ Վարդավառ), իհարկե, ամառային ամենամեծ տոնն է, այն նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու ամենակարևոր և ժողովրդի ամառային ամենասիրելի...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 30-ը Հայաստանում Համբարձման օրն է
Մայիսի 30-ը Հայաստանում Համբարձման օրն է

Համբարձումը Հայաստանում որպես տոն հաստատվել է IV-V դարերում և տոնվում է Սուրբ Զատիկից քառասուն օր անց: Հարություն առնելուց հետո Քրիստոսը դեռ քառասուն օր երևաց աշակերտներին ու Աստծո Արքայության մասին խոսեց...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ